Dopuszczalność stosowania monitoringu w altanach śmietnikowych w kontekście ochrony danych osobowych – wyrok z 14 stycznia 2026 r. III OSK 147/23

Naczelny Sąd Administracyjny określił granice stosowania art. 6 ust. 1 lit. f RODO w kontekście monitoringu wizyjnego na osiedlach mieszkaniowych. Sprawa dotyczyła spółdzielni mieszkaniowej, która – powołując się na tzw. prawnie uzasadniony interes – zainstalowała kamery w altanach śmietnikowych w celu egzekwowania prawidłowej segregacji odpadów.

NSA przypomniał, że przetwarzanie danych osobowych na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO jest dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy łącznie spełnione są trzy przesłanki: po stronie administratora istnieją cele, dla osiągnięcia których przetwarzanie danych osobowych jest niezbędne; cele te wynikają z "prawnie uzasadnionych interesów" realizowanych przez administratora; "prawnie uzasadnione interesy" realizowane przez administratora mają charakter nadrzędny wobec interesów lub podstawowych praw i wolności osoby, której dotyczą przetwarzane dane.

Kluczowe znaczenie ma przy tym kryterium niezbędności – rozumiane jako brak rzeczywistej możliwości osiągnięcia celu w inny, mniej ingerujący sposób.

W rozpoznawanej sprawie NSA uznał, że choć cele spółdzielni – związane z kontrolą segregacji odpadów i unikaniem podwyższonych opłat z tym związanych – mieszczą się w granicach prawnie dopuszczalnego interesu, to rejestracja wizerunku mieszkańców w altanach śmietnikowych nie była środkiem niezbędnym do ich realizacji.

Sąd wskazał na istnienie alternatywnych, powszechnie dostępnych i mniej "inwazyjnych" rozwiązań, takich jak stosowanie zindywidualizowanych worków na odpady, pozwalających na identyfikację źródeł nieprawidłowości bez ciągłego monitorowania zachowań mieszkańców.

NSA podkreślił, że nawet hipotetyczne spełnienie przesłanki niezbędności nie przesądza o legalności przetwarzania. W tego rodzaju sprawie prawnie uzasadnione interesy administratora nie miały charakteru nadrzędnego wobec konstytucyjnie chronionego prawa do prywatności i autonomii informacyjnej jednostki. Wizerunek osoby fizycznej stanowi dane osobowe, a jego utrwalanie w przestrzeni wspólnej budynków wielorodzinnych ingeruje w sferę wolności osobistej, wywodzonej z godności człowieka.

Ograniczanie wolności i prywatności może następować wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, przy ścisłym zachowaniu zasady proporcjonalności. Natomiast zastosowanie monitoringu wizyjnego w altanach śmietnikowych zostało uznane za środek nadmierny wobec celu, jakim jest ograniczenie kosztów opłat za odpady.

NSA