Lekarz ma obowiązek przekazać pacjentowi rzetelne, jasne i zrozumiałe informacje, które pozwolą mu świadomie podjąć decyzję o leczeniu

Zakres obowiązku informacyjnego lekarza zależy od wieku, stanu i woli pacjenta:

Pacjent pełnoletni i przytomny – otrzymuje pełną informację o swoim stanie zdrowia oraz planowanym leczeniu.

Pacjent małoletni powyżej 16 roku życia – prawo do informacji przysługuje zarówno jemu, jak i przedstawicielowi ustawowemu.

Pacjent małoletni poniżej 16 roku życia – informacje otrzymuje przedstawiciel ustawowy, a pacjentowi przekazuje się je w zakresie i formie odpowiedniej do jego możliwości zrozumienia.

Pacjent nieprzytomny lub niezdolny do zrozumienia informacji – informacje przekazywane są osobie bliskiej lub upoważnionej.

Pacjent może również wskazać osobę lub osoby, którym lekarz będzie przekazywać informacje o jego stanie zdrowia.

Obowiązek informacyjny realizowany jest w formie rozmowy z pacjentem. Nie ma wymogu zachowania szczególnej formy, jednak dla celów dowodowych ważne jest jej odpowiednie udokumentowanie. Informacje powinny być przekazywane w sposób przystępny i dostosowany do pacjenta – z użyciem prostego języka, jasnych komunikatów, a w razie potrzeby także materiałów wspierających (np. ulotek, rysunków, animacji).

Wyjątki od obowiązku informacyjnego:

Na żądanie pacjenta lekarz może ograniczyć lub wyłączyć udzielanie informacji.

Lekarz może ograniczyć informacje o rokowaniu, jeśli ich ujawnienie mogłoby zaszkodzić pacjentowi – wyłącznie w uzasadnionych przypadkach, z poszanowaniem dobra pacjenta.

Rzecznik Praw Pacjenta (RPP) w 2024 roku odnotował 10.415 zgłoszeń dotyczących prawa do informacji, co stanowi ponad 10,5% wszystkich zgłoszeń.

Pacjenci najczęściej skarżyli się na:

- brak przekazywania informacji o przysługujących im prawach (około 50% zgłoszeń),

- problemy z procedurą składania skarg.

W ciągu pierwszych 3 kwartałów 2025 r. do RPP spłynęło 6911 sygnałów i zgłoszeń dotyczących prawa do informacji. Ponad 80% z nich dotarło do

rzecznika za pomocą Infolinii, 18% to zgłoszenia pisemne.

W 36% spraw zgłaszanych pisemnie sygnalizowano problemy dotyczące prawa do informacji o stanie zdrowia lub leczeniu, a w 44% zgłaszano niewłaściwą informację o prawach pacjenta.

Za pośrednictwem infolinii 34% zgłoszeń dotyczyło niewłaściwej informacji o prawach pacjenta, 30% informacji o procedurze składania skarg, natomiast 8% prawa do informacji o stanie zdrowia lub leczeniu.

Rzecznik Praw Pacjenta