Świadczenie usług edukacyjnych na uczelni w charakterze wykładowcy w formie jednoosobowej działalności gospodarczej - wyrok z 14 lipca 2026 r., I FSK 2093/23

W rozpatrywanej sprawie spór sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy skarżącemu przysługuje prawo do zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: u.p.t.u.) w związku z art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 112, usług edukacyjnych realizowanych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej w charakterze wykładowcy na uczelni w cyklu trzyletnich studiów I stopnia, czy też świadczone usługi będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zdaniem skarżącego jego działalność jako wykładowcy będzie korzystała ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 26 u.p.t.u. ze względu na charakter edukacyjny usług przez niego wykonywanych na zlecenie uczelni w postaci m.in. wykładów, ćwiczeń, zajęć laboratoryjnych, seminariów kierowanych do studentów i słuchaczy trzyletnich studiów I stopnia.

Skoro bowiem podmioty niepubliczne o celach komercyjnych mogą korzystać z przedmiotowego zwolnienia, to nie ma żadnego uzasadnienia, by osoba będąca wykładowcą akademickim, prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, świadcząca na zlecenie uczelni jako podwykonawca usługi o charakterze edukacyjnym nie korzystała ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 26 u.p.t.u.

W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że stanowisko skarżącego jest nieprawidłowe, ponieważ świadczone przez niego usługi edukacyjne objęte zakresem wniosku nie wypełniają przesłanek/warunków podmiotowych zwolnienia, wskazanych w art. 43 ust.1 pkt 26 u.p.t.u. (tj. jednoosobowa działalność gospodarcza nie może być uznana za podmiot prawa publicznego – „jednostkę objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania", ani też „uczelnię, jednostkę naukową Polskiej Akademii Nauk czy instytut badawczy, w zakresie kształcenia".

Uwzględniając skargę sąd pierwszej instancji uznał stanowisko organu interpretacyjnego za nieprawidłowe.

Oddalając skargę kasacyjną organu, Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że przepis art. 43 ust. 1 pkt 26 u.p.t.u. jest wynikiem wadliwego implementowania do polskiego porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 112, zgodnie z którym państwa członkowskie UE zwalniają od podatku m.in. kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.

Pojęcie podmiotu użyte w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 112 jest na tyle szerokie, że obejmuje ono także podmioty prywatne, działające w celach zarobkowych. Zdaniem sądu, skoro podmioty niepubliczne o celach komercyjnych, świadczące usługi edukacyjne – co potwierdzają orzeczenia TSUE - mogą korzystać ze zwolnienia, to nie ma żadnego uzasadnienia, by osoba będąca wykładowcą akademickim, świadcząca na zlecenie uczelni jako podwykonawca usługi edukacyjne, nie korzystała z ze zwolnienia odnoszącego się do usług edukacyjnych.

Organ interpretacyjny przyjmując na gruncie rozpoznawanej sprawy, że skarżący nie spełniła warunku do uznania, że realizuje cele edukacyjne podobne do tych realizowanych przez podmioty prawa publicznego, nie stwierdził jednocześnie, aby jakość i zakres programowy kształcenia oferowanego przez skarżącego odbiegały od standardów obowiązujących w tym zakresie, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 u.p.t.u.

Organ pominął wiec fakt, że skarżący prowadzi zajęcia edukacyjne w ramach studiów wyższych I stopnia na kierunku zarządzanie, przedmioty prowadzone przez skarżącego jako wykładowcę są elementami programu studiów. Zgodnie z treścią wniosku, prowadzone przez skarżącego zajęcia mają charakter zajęć interdyscyplinarnych i łączą w sobie zarówno teorię, jak i praktykę, zajęcia prowadzone są w sposób mający zagwarantować dostęp do wielu źródeł wiedzy, której dostarczają różnorodne przedmioty prowadzone na kierunku, taka edukacja jest możliwa również przy wykorzystaniu w trakcie zajęć interaktywnych technologii komputerowych. Program studiów umożliwia uczestnikom zajęć pogłębianie i rozwój wiedzy i kompetencji z wymienionych obszarów, co jest charakterystyczne dla kształcenia powszechnego.

NSA