Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do ministra finansów w sprawie dopuszczalności możliwości rozpoznania wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej po jej zapłacie przez podatnika lub jej wyegzekwowaniu

Resort uznał, że nie znajduje uzasadnienia praktyka umarzania, jako bezprzedmiotowych, postępowań zainicjowanych przez podatnika o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania ulgowego nastąpi spłata zaległości podatkowej lub jej wyegzekwowanie.

Stanowisko Ministra Finansów

Po dokonaniu ponownej analizy przedmiotowego zagadnienia zauważam, że praktyka polegająca na umarzaniu jako bezprzedmiotowych postępowań zainicjowanych przez podatnika o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego w sytuacji, gdy po wszczęciu postępowania ulgowego nastąpi spłata zaległości podatkowej lub jej wyegzekwowanie, nie znajduje uzasadnienia.

Aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny wskazują, że organ nie ma podstaw do umorzenia postępowania o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego z powodu zapłaty bądź wyegzekwowania zobowiązania i ma obowiązek rozpatrzeć sprawę merytorycznie.

Zapłata podatku przez podatnika jest wykonaniem ustawowego obowiązku, a nie wyrazem chęci uiszczenia go. Obowiązek zapłaty podatku nie wyklucza prawa do ulgi. Podatnik, który uiścił zaległość podatkową nadal może domagać się jej umorzenia, bowiem zapłata nie pozbawia interesu prawnego w uzyskaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie udzielenia ulgi.

Należy zatem uznać, że w sytuacji, gdy wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowej został złożony przed zapłatą lub wyegzekwowaniem zaległości podatkowej, to organ podatkowy powinien go rozpoznać.

Jedynie w sytuacji, gdy żądający sam (bez jakiejkolwiek formy przymusu) zrezygnuje z rozstrzygnięcia sprawy przyznania zwolnienia uznaniowego (ulgi), fakt uiszczenia przez wnioskodawcę na rzecz określonego związku publicznoprawnego jego zaległości podatkowej czy odsetek lub wyegzekwowania przez tenże związek tych należności w drodze egzekucji administracyjnej, spowoduje bezprzedmiotowość danego postępowania i będzie podstawą do jego umorzenia.

Aktualne stanowisko w tej sprawie zostało skierowane do dyrektorów Izb Administracji Skarbowej.

Jedocześnie informuję, że zmiana praktyki działania organów podatkowych nie wymaga zmian legislacyjnych.

LS

RPO

foto: Pixabay