Sąd Rejonowy uznał obwinionego kierowcę autobusu za winnego tego, że na skrzyżowaniu spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Wobec zielonego światła dla jego kierunku jazdy (skrętu w prawo), jak i dla auta jadącego z przeciwnego kierunku, skręcającego w lewo, nie dostosował się bowiem do znaku pionowego "STOP"

W efekcie, nie ustępując pierwszeństwa, a chcąc uniknąć kolizji, musiał gwałtownie zahamować. Spowodowało to przewrócenie się pasażerki autobusu, która doznała lekkich obrażeń ciała, naruszających czynności narządów ciała do 7 dni.

SR uznał to za wykroczenie z art. 86 § 1 a zw. z § 1 k.w. i wymierzył kierowcy 1500 zł grzywny. Sąd powołał się na opinię biegłego sądowego z zakresu ruchu drogowego. Według niego, na skrzyżowaniu z punktu widzenia kierującego autobusem, skręcającego w prawo, znajdował się znak pionowy „STOP" - B20, a więc auto miało pierwszeństwo przed autobusem. Sąd uznał opinię biegłego za jasną, logiczną i rzeczową. Obwiniony nie zgodził się z ustaleniami biegłego, ale ich nie podważył.

Obrońca złożył apelację na korzyść obwinionego, kwestionując opinię biegłego. Wskazał, że jej wnioski są sprzeczne z przepisami powszechnie obowiązującymi. Za błędną uznał odmowę wiarygodności wyjaśnień obwinionego co do faktu, że to kierujący autem wymusił pierwszeństwo, przez co musiał gwałtowanie zahamować, aby uniknąć wypadku (co ma odzwierciedlać materiał wideo).

Na rozprawie w Sądzie okręgowym obrońca złożył też pismo naczelnika Wydziału Inspekcji Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, w którym wskazano, że ma tu zastosowanie reguła z art. 25 ust. 1 i 3 Prawa o ruchu drogowym, że kierujący pojazdem znajdującym się z lewej strony jest zobowiązany ustąpić pierwszeństwa przejazdu.

SO nie uwzględnił apelacji obrońcy i utrzymał wyrok. Ograniczył się generalnie do podzielenia ustaleń I instancji, a opinię biegłego uznał za wiarygodny dowód. Ocenił, że pismo ITD nie wniosło istotnych okoliczności, bo nie uwzględniało znaku "STOP".

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację do Sądu Najwyższego. 

W kasacji na korzyść ukaranego zastępca RPO Stanisław Trociuk zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, polegające na nienależytym rozważeniu zarzutów apelacji przez SR.

Według kasacji, sąd dokonał błędnej wykładni, uznając że w sytuacji, gdy na skrzyżowaniu sygnalizacja świetlna S-1 nie decyduje o pierwszeństwie przejazdu – gdyż zarówno kierowca skręcający w prawo, jak i w lewo, mają zielony sygnał oznaczający zezwolenie na wjazd za sygnalizator - to zastosowanie mają znaki drogowe.

Tymczasem, zgodnie z art. 5 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, sygnalizacja świetlna zmienia organizację ruchu na skrzyżowaniu, wyłączając moc obowiązującą znaków drogowych, regulujących pierwszeństwo przejazdu, w tym znaku „STOP".

Zgodnie zatem z art. 25 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, kierujący autem skręcającym w lewo jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo.

Gdyby SO odniósł się do tego zgodnie ze standardami kontroli odwoławczej, nie mógłby pominąć, że błędna wykładnia biegłego art. 5 Prawa o ruchu drogowym i pominięcie jego art. 25 ust. 1, spowodowała nieprawidłowe zastosowanie przez SR przepisów, czego skutkiem było uznanie obwinionego za winnego. Art. 5 ust. 3 ustala bowiem hierarchię znaków i sygnałów, stanowiąc, że sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi pierwszeństwo, do których należy "STOP".

W sytuacji, gdy i obwiniony skręcający w prawo, i kierowca skręcający w lewo, mieli na sygnalizatorze świetlnym sygnał zielony, zgodnie z art. 25 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, kierujący pojazdem skręcającym w lewo był obowiązany ustąpić pierwszeństwa jadącemu z kierunku przeciwnego na wprost lub skręcającemu w prawo. W tym przypadku to obwiniony skręcał w prawo - zatem zgodnie z art. 25 ust. 1 - kierujący pojazdem skręcającym w lewo był obowiązany ustąpić pierwszeństwa obwinionemu.

ZRPO wniósł o uchylenie wyroku SO i zwrot mu sprawy do ponownego rozpoznania.

LS

Rzecznik Praw Obywatelskich