Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wojewody śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Gl 12/25 w sprawie ze skargi gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody śląskiego z 25 października 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ulg w spłacaniu należności pieniężnych mających charakter cywilnoprawny

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że termin określony w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465; dalej: usg) ma charakter materialnoprawny, a jego przekroczenie wywołuje doniosłe skutki prawne.

Po upływie 30 dni organ nadzoru traci kompetencję do stwierdzenia nieważności uchwały w trybie nadzorczym i może jedynie zaskarżyć uchwałę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oznacza to, że ustawodawca świadomie wprowadził krótki, sztywny termin mający gwarantować szybkość i pewność obrotu prawnego oraz ochronę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Z tego względu kwestia początku biegu tego terminu musi być interpretowana ściśle i nie może być uzależniana od wewnętrznej organizacji pracy urzędu wojewódzkiego czy obiegu dokumentów pomiędzy jego komórkami organizacyjnymi.

Zdaniem NSA, nie do zaakceptowania jest pogląd, że wojewoda jako organ uprawniony do publikacji aktów normatywnych i jako organ nadzoru, może domagać się przekazania mu dwukrotnie uchwały, raz jako organowi uprawnionemu do publikacji (art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych) i drugi raz doręczenia jej dla celów nadzorczych (art. 13 pkt 8a ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych). Brak jest bowiem podstaw prawnych dla wywodzenia różnych skutków prawnych z doręczenia wojewodzie uchwały.

Skoro organ gminy doręczył uchwałę wojewodzie, to implikowało to podstawę i wyznaczało obowiązek realizacji względem niej wszelkich posiadanych przez ten organ kompetencji (nadzorczych, publikacyjnych, ewidencyjnych czy też statystycznych).

Tym samym NSA potwierdził stanowisko, że przyjęta organizacja pracy urzędu wojewódzkiego - aparatu pomocniczego (w ramach tzw. właściwości funkcjonalnej) wojewody jako organu administracji nie może wpływać (modyfikować) sposobu realizacji ustawowych kompetencji tego organu, w tym terminów ustawowych dla realizacji tych kompetencji. Nadzór nad samorządem powinien być wykonywany w ustawowych granicach czasowych.

MS

NSA

foto: Pixabay