Skarżący wystąpił o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w zakresie ustalenia stawki opodatkowania z prowadzonej działalności polegającej na wykonywaniu usług prawniczych

Jak wskazał we wniosku, prowadzi on jednoosobową działalność gospodarczą – Kancelarię Adwokacką – i zatrudnia na umowę zlecenie studenta piątego roku prawa, który jest odpowiedzialny za realizację czynności związanych z istotą zawodu adwokata, m.in. udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz występowanie przed sądami i urzędami.

W świetle przedstawionego zdarzenia postawiono pytanie, czy wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą, wykonujący zawód adwokata, zatrudniający na podstawie umowy zlecenia osobę wykonującą zadania związane z istotą zawodu adwokata, jest uprawniony do zastosowania stawki ryczałtu 15% wskazanej w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: ustawa ryczałtowa).

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. I ustawy ryczałtowej, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi:

- 17% przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów (pkt 1),
- 15% przychodów ze świadczenia usług prawnych, rachunkowo-księgowych i doradztwa podatkowego (PKWiU dział 69), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów (pkt 2 lit. I).

Z wolnym zawodem mamy do czynienia wówczas, gdy adwokat wykonuje działalność gospodarczą osobiście, czyli bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą tego zawodu. Wówczas opodatkowanie przychodów ze świadczonych usług wynosi 17%. Aby podatnik mógł zastosować 15% stawką ryczałtu winien spełnić dwie przesłanki:
1) zatrudnić osobę fizyczną,
2) osoba zatrudniona powinna wykonywać czynności związane z istotą zawodu wykonywanego przez podatnika.

Przedstawiając własne stanowisko skarżący uznał, że skoro świadczy on usługi prawne przy zaangażowaniu innej osoby wspomagającej go w świadczeniu usług prawnych, tj. zatrudniając w ramach umowy cywilnoprawnej osobę wykonującą czynności związane z istotą zawodu adwokata, ponosząc jednocześnie koszty jej zatrudniania, to zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy ryczałtowej, zastosowanie znajdzie dla całości osiąganych przez wnioskodawcę przychodów stawka w wysokości 15%.

W interpretacji indywidualnej dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Zdaniem organu, czynności studenta, niezależnie od ich rodzaju, czy od kierunku jego studiów, nie mogą być uznane za czynności związane z istotą zawodu adwokata.

Adwokat może bowiem rozpocząć wykonywanie zawodu dopiero w sytuacji, gdy ukończy wyższe studia, uzyska tytuł magistra, odbędzie aplikację adwokacką i złoży egzamin adwokacki. W tej sytuacji wnioskodawca, jako adwokat, wyłącznie osobiście może wykonywać zadania przewidziane ustawą - Prawo o adwokaturze, a tym samym pozostaje osobą wykonującą osobiście pozarolniczą działalność gospodarczą, która spełnia przesłanki definicji wolnego zawodu określonej w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy ryczałtowej. Brak tym samym podstaw dla zastosowania stawki 15%

Uchylając zaskarżoną interpretację sąd pierwszej instancji uznał, że w opisanym we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej stanie faktycznym należy uznać, że student piątego roku prawa będzie wykonywać czynności związane z istotą zawodu adwokata, a zatem uzyskane przez adwokata przychody ze świadczenia usług prawniczych mogą być opodatkowane 15% stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (wyrok z 19 sierpnia 2026 r., II FSK 1215/230 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i oddalił skargę Strony.

Zdaniem NSA, czynności związane z istotą zawodu adwokata mogą wykonywać jedynie osoby posiadające formalne wykształcenie prawnicze, a do takich nie można zaliczyć studenta prawa. Osoba taka nie ma jeszcze ukończonych studiów, a tym samym nie ma kwalifikacji właściwych dla magistra prawa.

LS

NSA

foto: Pixabay