Ministerstwo Sprawiedliwości przekazało do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji publicznych projekt zmian w Kodeksie karnym, dotyczący usunięcia kary pozbawienia wolności z katalogu kar przewidzianych za przestępstwo obrazy uczuć religijnych

Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok w sprawie Rabczewska przeciwko Polsce, w którym uznał, że Polska naruszyła art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności — prawo do wolności słowa. W związku z wyrokiem ETPCz konieczne są zmiany legislacyjne w Kodeksie karnym.

Projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny usuwa z art. 196 k.k. karę pozbawienia wolności do 2 lat, pozostawiając grzywnę i ograniczenie wolności, co ma zapobiec nadmiernej surowości sankcji i dostosować je do standardów Konwencji. Zmiana wyeliminuje ryzyko tymczasowego aresztowania i podkreśla konieczność wyważenia wolności słowa z ochroną uczuć religijnych.

W wyroku z 15 września 2022 r. (skarga nr 8257/13) Trybunał stwierdził, że skazanie Doroty Rabczewskiej za obrazę uczuć religijnych było nieproporcjonalnie surowe, ponieważ polskie sądy nie rozważyły należycie granic między wolnością wypowiedzi a ochroną uczuć religijnych.

Zgodnie z dotychczasowym brzmieniem art. 196 Kodeksu karnego: „Kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2".

Proponowane zmiany w prawie

W kontekście wyroku ETPCz proponowane jest usunięcie z treści art. 196 k.k. kary pozbawienia wolności, pozostawiając jednocześnie grzywnę oraz karę ograniczenia wolności.

Co istotne, projekt nie przewiduje dekryminalizacji obrazy uczuć religijnych. Usunięcie kary pozbawienia wolności ma zapobiec nadmiernej represji i ograniczać ryzyko tymczasowego aresztowania.

Zmiany nie przewidują całkowitego uchylenia przepisu – ochrona wolności sumienia i wyznania wymaga utrzymania określonych środków penalizacji, jednak dostosowanych do wymogów proporcjonalności i swobody wypowiedzi.

LS

Ministerstwo Sprawiedliwości

foto: Pixabay